Het eerlijke verhaal over piekeren
We zijn zo geneigd om te blijven malen, een paradox waarin we "denken" dat nog meer "denken" het oplost. Niets is minder waar. Maar dat wist je waarschijnlijk al.
Voor we beginnen met dit artikel wil ik het met je hebben over het feit dat dit geen artikel is dat pretendeert de waarheid in pacht te hebben. Ik beweer ook zeker niet dat ik de oplossing voor je heb. Wat ik je wel kan vertellen is mijn kijk erop en mijn ervaring ermee. Want geloof mij, als developer en professioneel overdenker heb ik hier ook veel last van (gehad).
Ik vertel je niks nieuws
Het kan zijn dat het de eerste keer is dat je een artikel leest dat te maken heeft met piekeren. Maar ik denk dat je, als je net als ik bent, al vaker op internet hebt gezocht naar je piekergedrag. Misschien heb je ChatGPT, Claude of een andere AI-vriend al eens gevraagd wat piekeren is en waarom je er last van hebt.
Dat is ook gelijk het eerste wat ik je mee wil geven: dit artikel gaat je niks meer vertellen dan je al weet. Het geeft je wellicht een andere kijk, een inzicht, of iets wat je nog nergens anders hebt gelezen. Eigenlijk precies het mechanisme dat piekeren in stand houdt: weten, maar toch blijven zoeken.
We blijven het proberen, maar krijgen altijd hetzelfde antwoord
Elke keer opnieuw als we iets willen vragen, krijgen we hetzelfde antwoord. Het vervelende is dat we het soms zelf niet eens doorhebben. We stellen een vraag waar we eigenlijk al een antwoord op hebben. We blijven analyseren, om vervolgens nog steeds geen antwoord te vinden.
Want zeg nou zelf, wat heeft al dat denken je nu verteld? Je hebt misschien alle scenario's uitgedacht van wat er fout kan gaan. Of je stelt een keuze uit omdat je niet weet wat de juiste keuze is.
Wat zit er eigenlijk onder
Als ik terugkijk naar momenten dat ik veel aan het piekeren was, was dat bijvoorbeeld toen ik niet goed wist wat ik met mijn loopbaan moest. Maar het gebeurt ook zo nu en dan in mijn werk als programmeur. Als ik iets maak, komt het wel eens voor dat ik verschillende opties naast elkaar leg. Vervolgens denk ik na en blijf ik maar malen over wat ik moet doen. Wordt het keuze A of keuze B?
Heel eerlijk, bij mij is de oorzaak van het piekeren vaak een van drie dingen. Misschien herken jij je hierin ook wel een beetje?
1. Het te groot maken
Piekeren over iets komt vaak voor omdat we het te groot maken in ons hoofd. We willen iets, maar denken dan al na over alle consequenties die zo'n keuze met zich meebrengt. "Hoe moet dit, hoe moet dat?" Hoor je jezelf al praten?
Dat is zonde, dat is helemaal niet nodig. Een tip hierbij is dan ook: maak het niet te groot. Kies een kleine, haalbare stap en ga die doen. Dat geeft veel meer helderheid.
2. Bang zijn voor de mening van een ander
Wanneer ik een keuze niet maak, dan maak ik onbewust de mening van een ander belangrijk. Hoe dit in de praktijk werkt, is als volgt. Ik wil een artikel schrijven, vervolgens merk ik een gedachte op: "wat zouden ze hiervan vinden?" Dus pas ik het artikel weer aan. Vanochtend gebeurde dit bij mij en tot vijf keer toe begon ik aan een nieuwe zin, tot ik me bedacht: het gaat niet om wat een ander vindt, het gaat erom wat ik zelf vind.
Daaruit kwam een tekst die ik ook op mijn socials deelde.
Soms schrijf ik een post eerst op papier, om te bedenken wat ik eigenlijk wil delen.
Het gebeurt dan ook wel eens dat wat ik wil schrijven niet "goed genoeg" is.
Maar waarom? Het is slechts het oordeel dat ik er zelf op plak. Niemand heeft dit gezegd. En buiten dat: wat maakt de mening van een ander uit, zolang je doet wat je wil doen?
Reageren kan onder de post op LinkedIn of Instagram.
3. Niet willen bewegen
Soms ligt de oorzaak iets meer voor de hand. Als je een keuze maakt, heeft dit vaak een gevolg. Namelijk: je moet in beweging komen. Als je verandering wilt, dan is dit nou eenmaal wat erbij hoort. En dat vinden we spannend, omdat het betekent dat we in actie moeten komen. Dat willen we vaak niet.
Als je kijkt naar de keren dat je bleef piekeren en niet in actie kwam: was dat dan misschien omdat je "geen zin had" om iets te ondernemen?
Je hebt het niet door
Zoals ik net al vertelde, is het moeilijkste van dit alles dat je het vaak niet doorhebt als het gebeurt. Het begint dus bij signaleren wanneer je tegen het piekeren aanloopt. Bewustwording is het toverwoord. Want je kan pas veranderen als je het doorhebt.
De hele grap van dit alles is, als je het mij vraagt, de gedachten die we in ons hoofd achternagaan. Bekijk het eens van een afstandje. Wat er eigenlijk gebeurt, is dat er twee gedachten zijn waar je op hikt. Er is geen goed of fout, slechts twee gedachten waartussen jij de keuze niet kunt maken. Met het hinken op die twee gedachten maak jij jezelf letterlijk gek en dat is heel erg zonde, want het zijn puur gedachten.
Ik ben benieuwd, kijk je al anders naar piekeren?
